Waarom krijgt de één energie van zekerheid en structuur, terwijl de ander juist floreert bij verandering en afwisseling? Waarom voelt je collega zich helemaal op zijn plek met veel vrijheid, terwijl jij juist behoefte hebt aan duidelijke kaders en afspraken? Of andersom.
Het antwoord heeft vaak te maken met onze basisbehoeften. Tony Robbins, internationaal spreker, auteur en coach, beschrijft deze behoeften in zijn model van de 6 Human Needs. Volgens Tony vormen zes universele menselijke behoeften de belangrijkste drijfveer achter ons gedrag, onze keuzes en de manier waarop we ons leven vormgeven.
Of je nu kijkt naar persoonlijke ontwikkeling, relaties of werkgeluk: inzicht in deze behoeften helpt je om beter te begrijpen wat jou en anderen motiveert. In dit artikel ontdek je welke zes behoeften Tony Robbins onderscheidt, hoe ze elkaar beïnvloeden en wat ze betekenen voor jouw werkgeluk.
Volgens Tony Robbins heeft ieder mens zes fundamentele behoeften:
Tony verdeelt deze zes behoeften in twee groepen:
De vier persoonlijkheidsbehoeften (Personality Needs): zekerheid, afwisseling, verbinding en betekenis. Deze behoeften spelen een belangrijke rol in hoe we onszelf en onze omgeving ervaren.
De twee spirituele behoeften (Spiritual Needs): groei en bijdragen. Deze behoeften richten zich op ontwikkeling en het overstijgen van onszelf.
Alle zes behoeften spelen bij iedereen een rol. Toch verschilt de manier waarop we ze invullen. Volgens Tony geven we doorgaans twee behoeften meer prioriteit dan de andere vier. Juist die persoonlijke voorkeur heeft invloed op ons gedrag, onze keuzes en de manier waarop we met anderen omgaan. Laten we eens wat verder inzoomen op de zes behoeften.
Mensen willen van nature weten ze aan toe zijn. We zoeken veiligheid, stabiliteit en voorspelbaarheid. Dat geeft rust en vertrouwen. De behoefte aan zekerheid kan zich op allerlei manieren uiten:
Ook op je werk speelt deze behoefte een belangrijke rol. Denk aan duidelijkheid over je functie, verantwoordelijkheden, collega's en toekomstperspectief. Voor de één betekent zekerheid een vast contract en een duidelijke planning. Voor de ander zit het meer in 100% vertrouwen krijgen van je leidinggevende en weten dat je fouten mag maken.
Wanneer je behoefte aan zekerheid onvoldoende wordt vervuld, kun je onrust of stress ervaren. Je zoekt mogelijk meer controle, houdt vast aan vertrouwde patronen of vermijdt situaties waarvan je de uitkomst niet kent. Zekerheid geeft houvast. Maar te veel behoefte aan zekerheid kan je ook tegenhouden om nieuwe dingen te proberen en uit je comfortzone te stappen.
De behoefte aan zekerheid en veiligheid past goed bij de blauwe energie van Insights Discovery. Blauw staat onder meer voor objectiviteit, analyse, structuur en nauwkeurigheid. Mensen met een sterke blauwe voorkeur willen graag uitmuntende kwaliteit leveren, doordachte en daarmee juiste beslissingen maken en worden vaak gedreven door perfectionisme.
Zekerheid is prettig, maar een leven waarin alles altijd hetzelfde blijft gaat op den duur vervelen. Daarom hebben we ook behoefte aan afwisseling, uitdaging en nieuwe ervaringen. Tony Robbins noemt dit variety of uncertainty. Het gaat om de behoefte aan verrassingen, verandering en het onbekende. Juist doordat je niet precies weet wat er gaat gebeuren, ervaar je spanning, avontuur en nieuwe energie.
Denk bijvoorbeeld aan:
Ook op de werkvloer speelt deze behoefte. De ene medewerker krijgt energie van een afwisselende werkdag, nieuwe projecten en onverwachte uitdagingen. Een ander vindt het juist prettig om zich langere tijd op één taak te richten.
De behoefte aan afwisseling en nieuwe ervaringen past goed bij de gele energie van Insights Discovery. Geel staat onder meer voor enthousiasme, spontaniteit, interactie en nieuwe ideeën. Mensen met een sterke gele voorkeur krijgen vaak energie van dynamiek, contact met anderen en de ruimte om dingen op hun eigen manier aan te pakken.
De interessante paradox? Zekerheid en afwisseling lijken elkaars tegenpolen. Toch hebben we beide nodig. Te veel zekerheid kan leiden tot verveling (of zelfs een bore-out), terwijl te veel onzekerheid juist onrust veroorzaakt. De kunst zit in het vinden van een balans die bij jou past.
Mensen zijn sociale wezens. We hebben behoefte aan liefde, verbinding en het gevoel ergens bij te horen. Dat gaat verder dan romantische liefde. Het gaat ook om vriendschap, familie, collega's en andere mensen met wie je een betekenisvolle relatie opbouwt.
Denk bijvoorbeeld aan:
Ook deze behoefte speelt op werk een belangrijke rol. Een fijne relatie met collega's, een leidinggevende die oprechte interesse toont en het gevoel dat je ergens bij hoort, dragen bij aan je werkgeluk.
De manier waarop mensen verbinding zoeken, verschilt overigens. Zo hebben sommige mensen behoefte aan veel contact en samenwerking, terwijl anderen juist regelmatig tijd voor zichzelf nodig hebben.
Maar vergis je niet: ook als iemand graag zelfstandig werkt, heeft diegene behoefte aan verbinding en contact met collega’s. Wanneer deze behoefte onvoldoende aandacht krijgt, kun je je eenzaam, buitengesloten of niet gezien voelen. Zelfs wanneer je dagelijks met veel mensen samenwerkt.
Als we kijken naar Insights Discovery past de behoefte aan verbinding goed bij de groene energie. Groen staat onder meer voor harmonie, aandacht voor anderen, diepgang en het opbouwen van relaties.
Dat betekent niet dat alleen mensen met veel groene energie behoefte hebben aan verbinding. We hebben allemaal alle vier de kleuren in ons. De combinatie en intensiteit verschillen per persoon.
Meer weten? Lees hier wat de vier kleuren van Insights Discovery betekenen.
We willen er simpelweg toe doen. Gezien worden om wie we zijn en wat we bijdragen. We willen het gevoel hebben dat we belangrijk zijn en een verschil maken. Dat is de behoefte aan Significance.
Deze behoefte kan zich op verschillende manieren uiten:
In het werkende leven herken je deze behoefte bijvoorbeeld wanneer een compliment je energie geeft, wanneer je trots bent op een resultaat of wanneer je merkt dat jouw ideeën serieus worden genomen. Maar er zit ook een andere kant aan deze behoefte.
Wanneer je vooral bezig bent met bewijzen dat je ertoe doet, kun je jezelf voorbijlopen. Je gaat misschien harder werken, zoekt voortdurend bevestiging of vergelijkt jezelf met anderen. De uitdaging zit in het ervaren van betekenis en erkenning vanuit jezelf, zonder dat je daarvoor voortdurend afhankelijk bent van de waardering van anderen.
Hier raakt de behoefte aan betekenis en impact wat mij betreft het meest aan de rode energie van Insights Discovery. Rood is resultaatgericht en wil graag een doel bereiken. Het gevoel dat je invloed hebt en daadwerkelijk iets in beweging zet, kan daar goed bij passen.
Dat betekent niet dat significantie alleen bij rood hoort. Impact maken en realiseren kan voor iedereen iets anders betekenen. Voor de één zit het in maatschappelijke impact, voor de ander in het helpen van collega's of het leveren van goed werk.
Naast de vier persoonlijkheidsbehoeften onderscheidt Tony Robbins twee behoeften die volgens zijn model bijdragen aan een diepere en meer duurzame vorm van voldoening.
Ieder mens heeft behoefte aan groei. Aan iets leren, nieuwe dingen ontdekken en jezelf ontwikkelen. Denk maar eens terug aan een moment waarop je iets voor het eerst deed. Een nieuwe vaardigheid onder de knie kreeg. Of een uitdaging aanging waarvan je vooraf dacht: gaat dit me wel lukken? Het gevoel dat je vooruitgang boekt is heerlijk toch?
Groei kan op allerlei manieren plaatsvinden:
Ook op werk speelt deze behoefte een grote rol. Je wilt jezelf blijven ontwikkelen en het gevoel hebben dat je niet stilstaat. Daarvoor hoef je niet voortdurend een nieuwe opleiding te volgen. Juist het dagelijkse werk biedt volop mogelijkheden om te groeien. Een nieuwe verantwoordelijkheid oppakken, een lastig gesprek voeren of samen met een collega een probleem oplossen. Het zijn allemaal leermomenten.
Progress equals happiness. Vooruitgang ervaren geeft energie en voldoening.
Een belangrijke voorwaarde is een psychologisch veilige omgeving. Een plek waar je fouten mag maken, vragen durft te stellen en feedback krijgt om verder te groeien.
De behoefte aan groei en ontwikkeling is één van de twee Spiritual Needs van Tony Robbins. In tegenstelling tot de vier andere behoeften is deze wat mij betreft niet zo sterk aan één kleur te koppelen. Dat maakt hem natuurlijk niet minder belangrijk, mijn inziens zijn de 2 spirituele behoeftes namelijk het meest belangrijk. Waarbij groei er voor iedereen anders uitziet. De één wil nieuwe kennis opdoen, de ander wil leren leidinggeven of juist beter leren samenwerken.
De zesde behoefte draait om bijdragen. Om iets te betekenen voor anderen en onderdeel te zijn van iets dat groter is dan jijzelf. Het gaat niet alleen om wat jij uit het leven haalt, maar vooral ook om wat jij eraan toevoegt.
Denk bijvoorbeeld aan:
Ook in het werkende leven krijgt deze behoefte op verschillende manieren vorm. Je draagt bijvoorbeeld bij aan de ontwikkeling van kinderen, het welzijn van patiënten of het succes van collega's. Het bijzondere is dat bijdragen aan anderen ook je eigen geluksgevoel kan versterken. Je ervaart dat jouw inzet ertoe doet. Dat je iets toevoegt en een verschil maakt.
Contribution hangt nauw samen met Significance, maar er is een belangrijk verschil. Bij Significance draait het vooral om je eigen behoefte om ertoe te doen en erkenning te ervaren. Bij Contribution verschuift de aandacht naar wat je voor anderen en de wereld om je heen betekent.
Bijdragen aan anderen of iemand anders is de tweede Spiritual Needs van Tony Robbins. Ook deze is wat mij betreft niet direct aan één kleur te koppelen. Alhoewel de groen/gele energie er wel het dichtst bij in de buurt komt. En daarin zie en merk je ook: groeien en significant zijn is leuk. Maar pas als je daarmee bijdraagt aan anderen, leidt het tot een vervullend (werkend) leven.
De zes behoeften staan niet los van elkaar. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend. Zo vormen zekerheid en afwisseling een interessante tegenstelling. Je wilt weten waar je aan toe bent, maar tegelijkertijd wil je nieuwe dingen ervaren. Hetzelfde geldt voor verbinding en betekenis. Je wilt onderdeel zijn van een groep, maar ook gezien worden als individu en erkenning krijgen voor wat jou uniek maakt.
Volgens het model van Tony Robbins proberen we voortdurend onze zes behoeften te vervullen. Alle vormen van gedrag vormen een poging om aan één of meerdere behoeften tegemoet te komen. Dat geldt voor positief gedrag, maar ook voor gedrag dat minder positief uitpakt.
Neem bijvoorbeeld de behoefte aan zekerheid. Sporten en bewegen kan je helpen om meer vertrouwen te krijgen in je lichaam en gezondheid. Maar ook overmatig eten kan een manier zijn om tijdelijk rust en een gevoel van controle te ervaren. Het gedrag verschilt, maar de onderliggende behoefte kan hetzelfde zijn. Daarom is het interessant om niet alleen naar je gedrag te kijken, maar vooral naar wat daaronder zit.
Welke behoefte probeer je te vervullen? En misschien nog wel belangrijker: doe je dat op een manier die je op de lange termijn verder helpt?
Nu wordt het interessant. Want als we de zes human needs vertalen naar de werkvloer, ontstaat er een mooi perspectief op werkgeluk. Bij Happyholics onderscheiden we vijf pijlers van werkgeluk:
Zoals je waarschijnlijk al gezien hebt, raken deze vijf pijlers aan verschillende Human Needs van Tony Robbins. Denk aan verbinding met collega's, waardering voor je bijdrage, vrijheid om je werk op jouw manier in te richten en ruimte om jezelf te ontwikkelen. Maar ook aan de behoefte om ertoe te doen en bij te dragen aan iets dat groter is dan jezelf.
Wat daarbij belangrijk is: niet iedereen heeft hetzelfde nodig om werkgelukkig te zijn. De een krijgt energie van persoonlijk contact en samenwerken. De ander hecht veel waarde aan autonomie, afwisseling of persoonlijke ontwikkeling. En dat is precies waarom inzicht in persoonlijke behoeften zo interessant is voor organisaties en leidinggevenden.
Want hoe beter je begrijpt wat mensen drijft, hoe beter je kunt aansluiten bij wat zij nodig hebben om met plezier en energie te werken.
Een paar voorbeelden:
Het gaat dus niet om één universele aanpak voor werkgeluk. Het gaat om begrijpen wat mensen nodig hebben en daar bewust aandacht aan geven.
Je kunt tenslotte prima leuke collega's hebben, maar toch werkgeluk missen als je geen ruimte ervaart voor eigen initiatief. En andersom: je kunt alle vrijheid krijgen, maar je toch eenzaam voelen als persoonlijk contact ontbreekt. Juist een goede balans tussen de verschillende pijlers maakt het verschil.
Van de zes human needs spelen er doorgaans twee een grotere rol in de manier waarop je keuzes maakt en je leven inricht. Het is interessant om daar eens bij stil te staan.
Misschien herken je dat je veel waarde hecht aan zekerheid en verbinding. Of juist aan afwisseling en erkenning. Die voorkeuren hebben invloed op de keuzes die je maakt, de manier waarop je samenwerkt en op wat jou energie geeft. Stel jezelf eens de volgende vragen:
En dan nog een laatste vraag:
Wat zou er veranderen aan jouw werkgeluk als je bewuster aandacht geeft aan dat wat jij écht nodig hebt?
Het antwoord is na het lezen van dit artikel (als het goed is) een open deur: Werkgelukkig zijn begint bij jezelf. Bij begrijpen wat jou drijft, waar jij energie van krijgt en wat jij nodig hebt om volledig tot je recht te komen. Dat inzicht helpt je niet alleen om jezelf beter te begrijpen. Het helpt je ook om met meer aandacht en begrip naar anderen te kijken.
--------------------------------------------------------
De 6 Human Needs, de 5 pijlers van Happyholics en de 4 kleuren van Insights Discovery. Ze komen allemaal terug in ons programma voor Persoonlijk Leiderschap. Daarin ontdekken medewerkers wie ze zijn, wat ze kunnen en wat ze willen in hun (werkende) leven. Want als ze dat weten, kunnen ze gefocust aan de slag met persoonlijke groei, worden ze de allerbeste versie van zichzelf en kunnen ze een maximaal bijdragen aan de doelstellingen van jouw organisatie. Een echte win-win dus!